Menteri Kewangan Indonesia, Sri Mulyani Indrawati sedang mempengerusikan mesyuarat bersama pegawai kanan kementeriannya apabila menerima panggilan daripada pejabat Presiden Prabowo Subianto memaklumkan bahawa beliau akan digantikan dalam masa satu jam, menurut dua sumber — menandakan betapa mengejutnya pemecatan tokoh kewangan itu.
Sri Mulyani, yang dikenali kerana pendekatan berwaspada dalam mengemudi ekonomi terbesar Asia Tenggara sehingga mendapat kepercayaan pasaran, dianggap sebagai antara satu-satunya pengimbang terhadap janji pertumbuhan dan perbelanjaan besar Prabowo yang membimbangkan ramai pelabur.
Prabowo mengekalkan beliau dalam kabinet selepas mengambil alih kuasa tahun lalu sebagai isyarat kesinambungan dasar daripada pemerintahan stabil pendahulunya, namun hubungan itu berakhir secara tiba-tiba kurang daripada setahun kemudian.
Dua sumber yang mempunyai pengetahuan langsung mengenai peristiwa yang membawa kepada pemecatan Sri Mulyani pada Isnin lalu memberitahu Reuters bahawa beliau sedang berada dalam mesyuarat selepas 2.30 petang apabila menerima panggilan daripada salah seorang pembantu terdekat Prabowo.
“Sepatutnya beliau mempunyai agenda mesyuarat dengan presiden pada pagi hari tersebut, tetapi ia dibatalkan,” kata salah seorang sumber yang rapat dengan Sri Mulyani.
Sri Mulyani dan pejabat Presiden tidak memberikan sebarang maklum balas segera kepada permintaan komen daripada Reuters.Sebelum ini tidak jelas sama ada beliau meletak jawatan atau dipecat. Kedua-dua sumber yang rapat dengan menteri yang dipecat itu — salah seorang daripadanya berada dalam kementerian — mengesahkan bahawa Sri Mulyani diminta berundur.
Satu lagi sumber kerajaan turut mengesahkan bahawa beliau tidak meletak jawatan, tetapi enggan mengulas mengenai urutan peristiwa tersebut.
Rakan sejawat kabinet Joko Widodo
Sri Mulyani dan Prabowo adalah rakan sejawatan dalam kabinet Presiden Joko Widodo dari 2019 hingga 2024, dengan Prabowo menjawat jawatan Menteri Pertahanan.
Salah satu sumber berkata, Prabowo hanya melantik Sri Mulyani kerana desakan daripada tiga bekas presiden dan untuk memberikan keyakinan kepada pasaran.
Menurut mereka, pendekatan berhemat Sri Mulyani bertentangan dengan rancangan perbelanjaan besar Prabowo, termasuk projek besar dan mahal seperti program makanan percuma untuk 82.9 juta rakyat Indonesia.
Program itu akan menerima lonjakan belanjawan yang besar sebanyak AS$20.7 bilion pada 2026 — hampir dua kali ganda daripada tahun ini — manakala peruntukan untuk sektor lain seperti kerajaan wilayah telah dipotong bagi mengawal defisit fiskal.
Walaupun Sri Mulyani — yang pernah berkhidmat di bawah tiga presiden dalam dua tempoh sebagai Menteri Kewangan — cuba menyesuaikan diri dengan dasar Prabowo, mereka jarang bertemu, kata sumber itu, kerana komunikasi dengan presiden menjadi semakin sukar.
Sumber juga memberitahu Reuters bahawa Sri Mulyani terkesan selepas salah satu kediamannya dipecah masuk dan dirompak semasa protes dua minggu dan rusuhan berkaitan keutamaan perbelanjaan kerajaan serta rancangan cukai.
Prabowo pernah bertanya dalam mesyuarat kabinet sama ada beliau berada dalam keadaan baik selepas kejadian tersebut dan Sri Mulyani menjawab ya serta terus menjalankan tugasnya seperti biasa, menurut dua sumber, yang menambah bahawa semuanya berjalan normal sehingga hari Isnin.
Dasar fiskal tidak sehaluan
Walaupun sebab sebenar penggantian Sri Mulyani tidak jelas, ahli ekonomi percaya bahawa mereka tidak sehaluan dalam hal-hal fiskal.
Awal tahun ini, Prabowo menubuhkan dana kekayaan negara baharu dan melantik penasihat berprofil tinggi yang dikenali dengan sikap berani mengambil risiko dalam perniagaan dan pelaburan, dengan tujuan untuk memanfaatkan aset negara secara strategik demi merangsang pertumbuhan.
Seorang sumber dalam dana tersebut, yang enggan dikenali, berkata sekurang-kurangnya seorang penasihat telah memberitahu Prabowo bahawa sikap konservatif fiskal Sri Mulyani tidak selari dengan sasaran pertumbuhan yang lebih tinggi.
Undang-undang Indonesia menetapkan bahawa defisit fiskal tidak boleh melebihi tiga peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) — sebagai langkah perlindungan terhadap ketidakstabilan ekonomi seperti yang berlaku pada akhir 1990-an di bawah pemerintahan Suharto.
Walaupun undang-undang itu telah lama dipatuhi — terutamanya di bawah Sri Mulyani — ramai pengkritik melihat konservatisme fiskal sebagai penghalang kepada pertumbuhan, termasuk Prabowo, yang pernah berkata sebelum menjawat jawatan presiden bahawa Indonesia mampu mengambil lebih banyak hutang. – REUTERS
